Schoenontwerper Jan Jansen, de man van de gedurfde vormen, in Amsterdam overleden

In dit artikel:

De Nederlandse schoenontwerper Jan Jansen is op 10 juni op 85‑jarige leeftijd in Amsterdam overleden aan de gevolgen van kanker. Jansen, geboren op 6 mei 1941 in Nijmegen, bouwde een carrière van ruim zestig jaar op waarin hij uitgroeide tot een van de meest vernieuwende en internationaal gewaardeerde ontwerpers van Nederland.

Al als tiener raakte hij gefascineerd door schoenen; zijn vader werkte in de kinderschoenenbranche en Jansen begon op zijn negentiende met het maken van zijn eerste model, ‘Me’. Na opleidingen in Eindhoven en Waalwijk en een leerperiode in Rome vestigde hij zich in 1963 in Amsterdam en opende daar onder de naam Jeannot zijn eerste atelier. Hij maakte handgemaakte schoenen en lanceerde later collecties onder zijn eigen naam.

Jansens werk stond bekend om gedurfde silhouetten, verrassend materiaalgebruik en uitgesproken kleurcombinaties — speels en extravagant, maar altijd gericht op draagbaarheid en comfort. Hij zei dat zijn ontwerpen vaak “iets avontuurlijks” hadden en liet zich niet leiden door markttrends. Naast zijn eigen label ontwierp hij ook voor grote modehuizen als Dior en Charles Jourdan en werkte hij samen met schoenfabrikanten. Zijn schoenen werden gedragen door artiesten, verzameld door musea en toonden zijn vakmanschap en artistieke vrijheid.

Zijn invloed reikte ook naar het buitenland: in Japan was hij professor aan Bunka Fashion College, waar hij generaties studenten inspireerde. In Nederland waren overzichtstentoonstellingen van zijn werk te zien in onder meer het Stedelijk Museum, Centraal Museum Utrecht, het Gemeentemuseum Den Haag, Museum Het Valkhof en Museum Jan — dat in 2021 een tentoonstelling wijdde aan zestig jaar van zijn oeuvre.

Jansen ontving meerdere belangrijke onderscheidingen, waaronder de Grand Seigneur Modeprijs (1995), de Max Heymans‑ring (2006), de Karel de Grote Oeuvreprijs van Nijmegen (2011) en de titel Dutch Designer of the Year (2013). Zijn partner Tonny, met wie hij meer dan 65 jaar samen was, overleeft hem; de laatste jaren woonden ze in het Ramses Shaffy Huis voor kunstenaars. Jansen is thuis omringd door naasten gestorven. De crematie is besloten; zijn as wordt bijgezet in het familiegraf op begraafplaats Rustoord in Nijmegen.

Zijn nalatenschap blijft zichtbaar in museacollecties, tentoonstellingen en in het werk van nieuwe generaties ontwerpers die zich laten inspireren door zijn combinatie van ambacht, verbeeldingskracht en draagbare durf.